Trăn trở cà phê Hướng Hóa

cà phê Hướng hóa

Hướng Hóa hiện có hơn 4.000 ha cà phê, trong đó diện tích cà phê chè Catimo đang trong thời kỳ cho thu hoạch khoảng 3.500 ha.

Khác với các vùng trồng cà phê khác trong cả nước phải cuối tháng 10 mới bước vào vụ thu hoạch cà phê. Tại Hướng Hóa - Quảng Trị, do trồng cà phê chè Catimo nên từ đầu tháng 9 đã bước vào vụ thu hoạch mới. Tuy nhiên người trồng cà phê nơi đây đang gặp nhiều khó khăn do cà phê bị mất mùa nặng.

Nếu như cách đây mấy năm về trước, mỗi ha cà phê trên địa bàn cho năng suất đạt 12 – 15 tấn/ha, thậm chí có những thời điểm cho 20 tấn/ha, nhưng bắt đầu từ niên vụ 2007 đến nay bình quân chỉ đạt 8 tấn/ha.

Nguyên nhân chủ yếu do tình hình sâu bệnh xuất hiện trên diện rộng lại bị cơn bão số 9 tàn phá nghiêm trọng, diện tích cà phê trước thu hoạch rụng quả hàng loạt, làm cho năng suất, chất lượng ngày một giảm.

Theo Sở NN&PTNT Quảng Trị, hiện tượng cà phê rụng quả hàng loạt đã được xác định do cây bị thiếu chất vì bón phân không cân đối trong nhiều vụ liền cũng như bị một số bệnh: thán thư (đốm nâu), bệnh đốm mắt cua, gỉ sắt.

Trong khâu chăm sóc, lâu nay người dân sử dụng 100% phân bón hóa học nên mới chỉ làm tốt chức năng cung cấp dinh dưỡng cho cây mà không kích hoạt được các vi sinh có lợi trong đất để làm cho đất tơi xốp, trái lại làm cho đất bị chai cứng, dẫn đến cà phê rụng lá, rụng quả.

Ngoài ra, do giá cà phê biến động thất thường nên người trồng cà phê không dám đầu tư mạnh, trong khi đó công lao động và giá phân bón tăng cao.

Lý giải cho vấn đề này, Ông Nguyễn Thế Hùng- Phó Chủ tịch Hội nông dân huyện Hướng Hóa đã làm một phép tính đơn giản, để đầu tư 1 ha cà phê/vụ người trồng cà phê phải bỏ ra khoảng 33 – 35 triệu đồng chi cho phân bón, công lao động chăm bón thu hoạch. Trong khi đó nếu năng suất chỉ đạt 8 tấn/ha và giá thu mua bình quân 4000đ/kg thì người trồng cà phê còn phải bù lỗ.

Bên cạnh đó, diện tích cà phê cần được cưa đốn, trồng mới chiếm khoảng 60%. Số diện tích này không có giải pháp phá bỏ trồng mới lại thì những năm tới tình hình dịch bệnh càng tăng cao, năng suất và chất lượng sẽ đem lại không đáng kể. Từ đó sẽ làm giảm sản lượng, đồng thời kéo theo thu nhập của người trồng cà phê sẽ sụt giảm.

Để cây cà phê Hướng Hóa trong những năm tới phát triển một cách bền vững, hiệu quả, cần có những giải pháp cụ thể hơn nữa từ các cấp chính quyền và các ngành chức năng.

Theo đó, các cơ quan chức năng cần phải xây dựng một quy hoạch tổng thể từ khâu chọn giống, trồng, chăm sóc cây đến khâu thu hoạch, chế biến cà phê theo một quy trình thống nhất, đầy đủ. Trước hết, cần chọn giống tốt từ cây khỏe, không bị sâu bệnh.

Thực hiện quy trình kỹ thuật canh tác đất dốc hợp lý, bón phân đầy đủ, cân đối, đúng kỹ thuật. Trong đó cần chú trọng bón phân hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh với tỷ lệ thích hợp (20-30%), tăng cường sử dụng phân vi lượng qua lá, không nên chỉ sử dụng phân hóa học như thói quen của người dân từ trước đến nay.

Trao đổi với chúng tôi, Ông Võ văn Thắng – Giám đốc Công ty Thái Hòa Quảng Trị cho rằng không chỉ chính quyền, cơ quan chức năng mà cả doanh nghiệp và người trồng cà phê phải cùng vào cuộc.

Cần đẩy mạnh công tác chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật để người trồng cà phê có điều kiện đầu tư mở rộng sản xuất nhằm mang lại hiệu quả.

Được biết, Thái Hòa Quảng Trị đang đưa ra những giải pháp hỗ trợ cho nông dân như cung ứng phân vi sinh, cây giống, khoa học kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm cho nông dân.

Nhà nước cần có chính sách cho người trồng cà phê vay vốn ưu đãi, vì người trồng cà phê hiện đang gặp nhiều khó khăn nếu không có sự hỗ trợ của nhà nước thì nông dân không có điều kiện trồng mới lại diện tích cà đã già cỗi.

Với sản lượng của toàn huyện ước khoảng 40 ngàn tấn quả tươi/ năm nhưng lại có quá nhiều cơ sỏ chế biến có công suất gấp 3 – 4 lần sản lượng toàn vùng, nên hiện tượng tranh mua tranh bán cà phê diễn ra rất quyết liệt. Trong khi đó nhiều doanh nghiệp cốt mua được hàng đã bất chấp phẩm cấp của cà phê mà người dân vì cái lợi trước mắt đã đem ngâm nước, cùng các tạp chất khác. Chính vì thế, chất lượng cà phê xuất khẩu kém, bị bạn hàng từ chối, hoặc mua với giá thấp.

Để tránh tình trạng tranh mua, tranh bán như hiện nay, chính quyền và cơ quan chức năng cần có kế hoạch rà soát và sắp xếp lại các cơ sở thu mua, chế biến cà phê sao cho phù hợp.

Hoài Nam